ΕΦΑ Λέσβου:+30 22540 91249 efales@culture.gr

Η Ιστορία της Έρευνας

  1. 1930

    Η τυχαία εύρεση της Στήλης των Καμινιών, ενεπίγραφης επιτύμβιας στήλης πολεμιστή του 510 π.Χ., στο ομώνυμο χωριό, στάθηκε το εφαλτήριο για την έναρξη της έρευνας στην περιοχή. Ο τότε διευθυντής της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα (στο εξής ΙΑΣΑ), αρχαιολόγος Alessandro Della Seta, εναρμονισμένος με την τάση της εποχής που προσανατολιζόταν στην ιχνηλάτηση των προγόνων και τη σφυρηλάτηση των εθνικών ιδεωδών μέσω της απόδειξης του ιστορικού βάθους,  με αφορμή τις γλωσσικές ομοιότητες που αυτή η στήλη έφερε με τις ετρουσκικές επιγραφές βρέθηκε στη Λήμνο.

    Εκεί ξεκίνησε εκτεταμένες αρχαιολογικές έρευνες και καρπός αυτών μεταξύ άλλων υπήρξε ο προϊστορικός οικισμός της Πολιόχνης.

    Οι ανασκαφές από την ΙΑΣΑ  ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1930 και διακόπηκαν το 1936.

  2. 1939

    Το 1939, ο  Alessandro Della Seta, πομακρύνεται από τη Διεύθυνση της ΙΑΣΑ, ενώ και η ίδια η θέση της Πολιόχνης συγκαταλέγεται στα θύματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου: η θέση μετατρέπεται σε ναρκοπέδιο των Γερμανών και φιλοξενεί στα αρχαιολογικά στρώματά της στρατιωτικού χαρακτήρα κατασκευές, ενώ τα κινητά ευρήματα από τη θέση, διάσπαρτα σε Αθήνα, Μυτιλήνη και Λήμνο, μετατρέπονται σε άμορφο σωρό.

  3. 1950

    Το 1950, η ΙΑΣΑ με διευθυντή τον Doro Levi επιστρέφει στην Πολιόχνη. O D. Levi συγκεντρώνει το υλικό των ανασκαφών της Πολιόχνης και αναθέτει στον μαθητή του Della Seta και ανασκαφέα στην Πολιόχνη, Luigi Bernabò- Brea, το τιτάνιο έργο της αρχαιολογικής δημοσίευσης της θέσης.

  4. 1951 – 1976

    Ο  L. Bernabò- Brea κατορθώνει σε μία δεκαετία (1951-1961) να βάλει τάξη σε ανασκαφικά ημερολόγια και φωτογραφίες, να ανασυστήσει τη στρωματογραφική ακολουθία των ευρημάτων, να προβεί σε νέες ανασκαφικές έρευνες και να εκδώσει στα ιταλικά το 1964 τον πρώτο τόμο για τα πορίσματα της έρευνας (στο εξής Poliochni I) και το 1976 τον επόμενο (στο εξής Poliochni II).

  5. 1986

    Έκτοτε η προϊστορική Πολιόχνη, αδιάφορη για το εθνικό αφήγημα που τροφοδοτούνταν κυρίως από τους συνειρμικούς δεσμούς με την ένδοξη κλασική αρχαιότητα, εγκαταλείπεται πάλι έως και το 1986. Τότε ξεκίνησε για πρώτη φορά, ένα συλλογικό και συστηματικό πρόγραμμα επεμβάσεων σωστικού χαρακτήρα στα πολύπαθα κατάλοιπα του οικισμού και μικρής κλίμακας ανασκαφική έρευνα.

    Με συντονισμένες προσπάθειες του ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων (τότε Κ΄ ΕΠΚΑ) και της ΙΑΣΑ τέθηκε σε εφαρμογή ένα πολυετές πρόγραμμα αναστηλώσεων και αποκαταστάσεων στον οικισμό που είχε πια μεταβληθεί σε λιθοσωρό.

  6. 1994

    Το 1994, ενόψει της υπογραφής της Διακήρυξης της Πολιόχνης από προσωπικότητες της πολιτικής, της διανόησης, της επιστήμης και της τέχνης, πραγματοποιήθηκαν αποκαταστάσεις και στερεώσεις σε μεγάλο τμήμα του οικισμού. Τότε κατασκευάστηκαν και οι απαραίτητες κτηριακές υποδομές για να οργανωθεί ο χώρος ως επισκέψιμος.

  7. 1997

    Οι εργασίες αυτού του προγράμματος, που αφορούσαν βασικά στο ορατό από τις διαδρομές επισκεπτών τμήμα του οικισμού, ολοκληρώθηκαν το 1997, παραλείποντας μεγάλο μέρος του οικισμού στην κατάσταση που αφέθηκε ήδη από τις ανασκαφές του Della Seta.

  8. 2009

    Το 2009 η ΙΑΣΑ υπέβαλλε και το ΚΑΣ ενέκρινε πρόγραμμα αποκατάστασης σε τμήματα του οικισμού (ΥΠΠΟΤ/ΔΑΑΜ/2019/93536/22-11-2010). Οι προτεινόμενες ωστόσο επεμβάσεις εφαρμόστηκαν σημειακά.

  9. 2015 – Σήμερα

    Το 2015 εγκρίθηκε το σχέδιο- πλαίσιο για την αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου Πολιόχνης Λήμνου (ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΜΤΕ/ΔΑΑΜ/ΤΜΑΜ/30526/27451/2458/751), τον Ιούλιο του 2016 εντάχθηκε η πράξη «Αποκατάσταση, συντήρηση και ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου Πολιόχνης Λήμνου» στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Βόρειο Αιγαίο 2014-2020» (2112/01-07-2016) με αυτεπιστασία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου και τον Οκτώβριο του ίδιου έτους ξεκίνησαν οι εργασίες στο πεδίο.

Γεωργία Ταμπακοπούλου

Αρχαιολόγος